Có không, mâu thuẫn giữa đạo đức và làm giàu?

Nhằm tìm hiểu rõ hơn về giá trị đạo đức trong kinh doanh thông qua bài học từ danh nhân Lương Văn Can, trường đại học Ngoại ngữ - Tin học TP.HCM (HUFLIT) đã tổ chức hội thảo “Lương Văn Can – Đạo đức làm giàu” với sự tham gia của nhiều nhà nghiên cứu.

Hạn chế của doanh nhân Việt Nam

Trong báo cáo “Vài nét về doanh nhân Việt Nam xưa và nay”, PGS-TS. Đào Duy Huân đã phát triển thành 5 điểm mạnh và 9 điểm hạn chế của doanh nhân Việt Nam hiện nay.
Trong đó, những điểm mạnh bao gồm: kiến thức, trình độ và sự năng động trong kinh doanh của các doanh nhân ngày một nâng cao; luôn đổi mới, sáng tạo, đặc biệt trong thời kỳ khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế, góp phần ổn định các hoạt động kinh tế - xã hội của đất nước, nhạy bén, linh hoạt và thích ứng nhanh với môi trường quốc tế.
Bên cạnh đó, những mặt hạn chế cũng được tác giả nhấn mạnh, bao gồm: thiếu tính chuyên nghiệp, thiếu đoàn kết, liên minh trong kinh doanh; tầm nhìn chiến lược và khả năng hoạch định chưa tốt, chưa bảo đảm phát triển bền vững; ngại đổi mới sản phẩm, dịch vụ, cơ cấu tổ chức, ngại tìm thị trường mới, ngại đổi mới phương hướng kinh doanh; nhiều doanh nhân không thực hiện chế độ học tập suốt đời, sớm tự mãn; nhiều doanh nhân lãnh đạo quan liêu, xa rời thực tế; thích dùng tiền mặt; dễ bị lôi cuốn kinh doanh theo phong trào.
Do vậy, với mục tiêu xây dựng, phát triển và nâng tầm doanh nhân Việt Nam lên đẳng cấp quốc tế, PGS-TS. Đào Duy Huân đã đưa 9 đức tính doanh nhân phải có trong thời đại mới: phải có khao khát mãnh liệt và đam mê trong kinh doanh, thấm nhuần đạo lý “tất cả vì khách hàng” và “khách hàng là người trả lương cho chúng ta”; tự tin; đồng cảm với mọi người; tập trung vào chiến lược kinh doanh đã định trong từng thời kỳ, kiên trì, bền bỉ; nhiệt tình, tận tụy; lạc quan; đầu tư tri thức.
Giữ đạo đức làm giàu thật khó
Trong báo cáo “Công chức trong việc hỗ trợ giữ gìn sự trung thực trong kinh doanh”, ThS. Vũ Quốc Anh – Nguyễn Thụy Lê Vy đã thực hiện một cuộc khảo sát – phỏng vấn “mini” các DN tại TP.HCM. Những con số ghi nhận được thật đáng suy ngẫm: 100% DN đồng ý phải có đạo đức trong kinh doanh, nhưng có đến 92% trả lời không thể tuân thủ.
Họ cho rằng “trung thực là thiếu khôn ngoan” và như thế, các đối thủ cạnh tranh sẽ đi trước một bước. Do vậy, họ chấp nhận bỏ ra một khoản chi phí rủi ro để đi "cửa sau" với một số đối tượng, đặc biệt là công chức, nhằm giúp công việc trôi chảy và nhanh chóng hơn. Và như vậy, 97% DN cho rằng công chức có ảnh hưởng đến sự trung thực của mình.
Từ đó, báo cáo đã khẳng định ý nghĩa quan trọng của việc hỗ trợ lẫn nhau giữa DN và hệ thống pháp quyền, trong đó, luật pháp phải nghiêm minh; công chức “Cần kiệm, liêm chính, chí công, vô tư”, còn DN thì yên tâm áp dụng đạo đức làm giàu.
Xây dựng lại "ngôi nhà đạo đức kinh doanh"
Trong tham luận “Đạo đức làm giàu ở Việt Nam nhìn từ chiều sâu văn hóa”, TS. Lý Tùng Hiếu cho rằng: “Các tiêu chuẩn, đạo đức làm giàu tuy cũng có nhưng chưa đủ và hiệu quả. Những bức tường để ngăn chặn các doanh nhân Việt Nam và cán bộ chức quyền làm điều xấu bao gồm: lương tâm – lương tri, dư luận xã hội và luật pháp đều chưa đủ vững, đủ tầm cao”.
Ông Hiếu đề nghị: “Nên chăng xây dựng lại từ đầu đạo đức làm giàu cho giới doanh nhân Việt Nam”. Theo quan điểm của ông, quyền tự chủ - tự quyết sẽ được giao về tay giới doanh nhân bằng cách kết hợp những bài học trong lịch sử từ các bậc hiền nhân nổi tiếng như Lương Văn Can, kết hợp với tri thức thời đại để thiết kế, thi công ngôi nhà đạo đức kiên cố, vững chắc, chống lại mọi thói hư tật xấu tác động từ bên trong lẫn bên ngoài.
Do vậy, tinh thần “đạo đức làm giàu” cần phải được phải khuếch trương đến mọi tầng lớp trong xã hội, đúng với tinh thần của cụ Lương Văn Can hơn 100 năm trước. 

ĐĂNG KHOA - Ảnh: CÔNG TOẠI

Giải mã bí quyết thành công của Beckham?

 Vì sao Beckham vẫn là một trong những cầu thủ thành công về mặt thương mại nhất thế giới, bất chấp tuổi tác, phong độ thi đấu?
Nhật báo France Football của Pháp vừa đưa ra bảng xếp hạng những cầu thủ bóng đá giàu nhất hành tinh, và theo đó, David Beckham kiếm được 46 triệu USD trong năm ngoái, vượt trên 2 ngôi sao hàng đầu là Lionel Messi và Cristiano Ronaldo. Ở tuổi 37, tiền vệ người Anh vẫn giữ được sức thu hút mạnh mẽ trên phạm vi toàn thế giới, và dưới đây là 3 nguyên nhân có thể lý giải cho thành công đó.

1. Giữ hình ảnh tuyệt vời

Nhiều người cho rằng trong thế giới ngày nay, việc giữ hình ảnh trước công chúng đóng vai trò tối quan trọng trong sự thành công của một người đàn ông. Tất cả những ai từng làm việc cùng Beckham kể từ ngày anh ra mắt trong màu áo MU vào năm 1993 đều phải công nhận tiền vệ này xứng đáng với tất cả những thành công hiện nay.

Đi cùng với những nỗ lực tập luyện trên sân cỏ chính là một bộ máy PR hoạt động không ngừng nghỉ, giúp Beckham luôn là người “nói đúng điều cần nói và vào đúng thời điểm”. Và thêm một điều nữa, anh ấy luôn rất đẹp trai mỗi khi phát ngôn!

Beckham luôn xuất hiện một cách hoàn hảo trước công chúng.

Một ví dụ điển hình cho sự giữ gìn hình ảnh của Beckham là vào mùa giải 2006/2007, khi anh bị gạt khỏi đội hình chính của HLV Fabio Capello tại Real Madrid. Vài ngày sau đó, đội bóng Hoàng gia thông báo không gia hạn hợp đồng với tiền vệ người Anh, buộc anh phải đi tìm bến đỗ mới cho sự nghiệp cầu thủ của mình. Mọi việc tệ hại tới mức đích thân Capello tuyên bố Beckham sẽ không bao giờ được ra sân cho Real Madrid nữa. 

Với địa vị của mình, Beckham hoàn toàn có thể công khai phản ứng và ra những yêu sách, nhưng anh lại chọn cách im lặng và tiếp tục tập luyện một cách chăm chỉ.

Để rồi những nỗ lực đó đã được tưởng thưởng một cách xứng đáng, chàng trai đến từ London được trao cơ hội và anh đã đóng một vai trò cực kỳ quan trọng trong danh hiệu vô địch mùa giải đó của Kền kền trắng.

2. Beckham – Người chiến thắng

Đi đến đâu, Beckham cũng gặt hái được những danh hiệu cho mình.

Đây chính là nhân tố quan trọng giúp cho cái tên Beckham trở nên đặc biệt thành công về mặt thương mại. Anh giành chức vô địch quốc gia ở tất cả các đội bóng anh từng thi đấu trong sự nghiệp: từ MU, Real Madrid, AC Milan, LA Galaxy và sắp tới có lẽ sẽ là PSG. Có thương hiệu lớn nào lại không muốn mời một nhà vô địch “thường xuyên” như thế làm đại diện cho mình? 

3. Victoria

Sau khi kết hôn, cả sự nghiệp bóng đá của Beckham lẫn con đường ca nhạc – thời trang của Victoria đều có nhiều thay đổi, và chính hiệu ứng từ mối quan hệ gần như hoàn hảo này đã tạo thuận lợi rất nhiều cho cả hai gặt hái thành công. 

Kỹ sư nông nghiệp về quê làm giàu

Tốt nghiệp đại học xong, anh không vào làm việc tại cơ quan Nhà nước hay doanh nghiệp như bạn bè cùng trang lứa, cũng không đến những đô thị phồn hoa mà quyết về quê lập nghiệp với tài sản lớn nhất là sức trẻ và tri thức được trau dồi trên giảng đường đại học để rồi trở thành “tỷ phú” trẻ của làng. Đó là câu chuyện lập nghiệp, làm giàu của kỹ sư nông nghiệp Nguyễn Đăng Cường, sinh năm 1980 tại thôn Đồng Đông, xã Đại Đồng Thành (Thuận Thành).

Sinh ra trong một gia đình thuần nông, sau khi tốt nghiệp THPT anh Cường có 6 năm công tác tại Sư đoàn 3, Quân khu 7 với cấp bậc Thiếu úy. Đến năm 2004 thi đỗ vào khoa Chăn nuôi thú y của trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội. Tốt nghiệp đại học, anh được mời về làm kỹ thuật chính cho một số trang trại chăn nuôi lớn ở khu vực phía Bắc với mức lương khá hấp dẫn. Tưởng vậy là đã “an cư lạc nghiệp” nhưng anh lại có suy nghĩ phải trở về “bám trụ” đất quê mong góp một phần công sức nhỏ bé cho quê nhà.

Hỏi chuyện mới hay, anh Cường đã từng thất bại trong chăn nuôi khi mới rời quân ngũ. Chính sự thất bại ấy khiến anh suy nghĩ thấu đáo muốn làm trang trại lớn phải hội tụ cả kiến thức, kinh nghiệm, khoa học kỹ thuật thì mới thành công. Cầm trong tay tấm bằng kỹ sư, anh không mơ ước trở thành “ông nọ, bà kia” mà trở về quê làm một anh nông dân thuần chất, ngày ngày làm bạn với vườn cây, ao cá... Có lẽ, câu chuyện làm giàu của anh như một sự sẻ chia, tạo thêm động lực giúp người nông dân thay đổi cách nghĩ, cách làm trong thời đại mới.

Anh Cường nhớ lại: “Năm 2004, tôi huy động mọi nguồn vốn đấu thầu 2,5 ha đất trũng làm trang trại nhưng thả cá chết cá, nuôi ngan chết ngan, rồi lại chuyển sang nuôi 2.000 con vịt đẻ, đúng vào thời điểm dịch cúm gia cầm bùng phát, mỗi ngày trang trại thu 1.700-1.800 quả trứng kéo dài 3 tháng liền không bán được, thất thoát này khiến gia cảnh lao đao tưởng chừng không vực lại được”. Thế nhưng sau cơn mưa, trời lại sáng. Anh quyết tâm đèn sách theo học đại học. Vừa học vừa làm thêm, một năm, hai năm rồi 4 năm trôi đi thật nhanh, tốt nghiệp đại học anh làm kỹ sư chính cho một số trang trại ở Bắc Giang, Hải Phòng, Quảng Ninh.

Sau 2 năm, có chút vốn anh trở về khôi phục lại trang trại. Lần này có sự bài bản trong đầu tư, bắt đầu là cải tạo ao, xây kè, lát móng, rồi đến tìm con giống đều theo quy trình kỹ thuật. Với diện tích 2,5 ha, trong đó 2 ha mặt nước, anh chia thành khu nuôi cá giống, cá thịt riêng biệt. Cùng với vốn tự có anh vay Ngân hàng Nông nghiệp và PTNT 300 triệu đồng. Đầu tiên, anh sang Trung Quốc mua giống cá diêu hồng về thả. Sau đó, anh được Chi cục Thủy sản tỉnh hỗ trợ chiếc máy guồng nước xục khí ô xy giữ điều hòa cho cá.

Trong quá trình chăn nuôi, anh Cường thường xuyên kiểm tra nguồn nước hồ và xử lý ô nhiễm bằng vi sinh vật, bảo đảm môi trường luôn trong lành cho cá phát triển. Nhờ thế, năm 2012 trang trại cho thu hoạch cả hàng chục tấn cá rô và cá diêu hồng, bán tại ao với giá bình quân 55 nghìn đồng/kg. Đồng thời, anh ươm 2 loại cá giống này, mỗi năm xuất bán 200-400 vạn con cá giống, chu kỳ nuôi cá giống chỉ 20-45 ngày được xuất bán.

Theo anh Cường: “Nuôi cá giống lợi nhuận cao rủi ro thấp vì thời gian ngắn, trên diện tích 1 m2 mặt nước có thể nuôi được 50 đến 100 cá giống”. Anh vừa ký hợp đồng với Công ty XNK Thủy sản Hạ Long (Quảng Ninh) tiêu thụ 100-300 tấn cá diêu hồng trong năm 2013. Dự kiến các năm tiếp theo sẽ tăng lên gấp 2 đến 3 lần.

Ngoài việc đầu tư chính cho nuôi trồng thuỷ sản, trang trại của gia đình anh Cường còn thường xuyên duy trì chăn nuôi 40 con lợn thương phẩm, 1.500 con vịt trời. Ban đầu, anh cứ nghĩ chăn nuôi vịt trời sẽ khó, nhưng thực ra cũng không khác mấy so với chăn nuôi vịt nhà. Thậm chí, giống vịt trời có sức đề kháng tốt hơn vịt nhà nên trong quá trình chăn nuôi hầu như chúng không bị bệnh tật. Về cơ bản người chăn phải quây lưới xung quanh chuồng trại nhằm không để vịt bay mất.. Khi vịt đẻ trứng được bao nhiêu, anh cho vào lò ấp và tỷ lệ nở thành công đạt từ 70% đến hơn 90% (tuỳ theo điều kiện thời tiết). Với phương thức chăn nuôi vừa gây dựng thêm đàn vịt trời bố mẹ, vừa nuôi vịt thương phẩm để cung cấp ra thị trường. Tính đến nay, anh đã bán hàng trăm con vịt thương phẩm với giá bình quân 200 nghìn đồng/con. Dịp Tết Nguyên đán vừa rồi anh thu về 200 triệu đồng tiền bán vịt thương phẩm. Ngoài chăn nuôi, hiện nay anh còn đầu tư một nhà máy chuyên chế biến thức ăn cá ở Gia Lâm-Hà Nội giải quyết việc làm cho 6 lao động với mức thu nhập từ 5-9 triệu đồng/người.

Những thành công của anh Cường sẽ là một tấm gương sáng truyền lửa cho các thế hệ thanh niên kế tiếp, để có nhiều hơn nữa những triệu phú trẻ làm giàu chân chính từ trí tuệ, sức trẻ trên mảnh đất quê hương mình.

Bài, ảnh: Hà Linh

Người giàu và người nghèo khác nhau thế nào

Người giàu biết lao động hơn người nghèo, họ chăm chỉ hơn và làm việc hiệu quả hơn, ít sa vào nhậu nhẹt, vui chơi vô bổ. 

Sau khi VnExpress đăng bài viết "Những cách tiêu tiền của giới siêu giàu", có ý kiến cho rằng hàng triệu đô bỏ ra để mua những thứ xa xỉ có thể dùng để làm từ thiện và giúp được hàng triệu người nghèo.

Tuy nhiên cũng có nhiều độc giả lập luận rằng tại sao những người nghèo đó không chịu vươn lên mà suốt ngày ngồi chờ bố thí. Những người giàu có ngày hôm nay cũng không ít người xuất thân từ đói khổ, nhưng sự khác biệt trong cách tư duy chính là chìa khóa giúp họ thành công. Họ hoàn toàn có quyền hưởng thụ thành quả mà mình đạt được.

"Người nghèo cũng phải biết tự trọng"

Độc giả tên Nam cho rằng: "Đừng dạy những người giàu cách tiêu tiền như thế nào. Việc đó chẳng khác gì cầm đèn chạy trước ô tô. Đừng nghĩ rằng những người giàu thì tiền của tự trên trời rơi xuống. Có mấy ai biết họ đã phải làm việc căng thẳng gấp nhiều lần người khác để kiếm đủ tiền trả lương cho công nhân, và các chi phí khác để công ty hoạt động phát triển".

"Đó có thể nói cũng là tiền mồ hôi nước mắt của họ đấy, ai bảo là sai? Hầu như (không phải tất cả) việc tiêu xài của người giàu đều có mục đích, chỉ chúng ta chưa hiểu nên quy kết bậy bạ mà thôi.

Còn người nghèo ư? Điều tôi muốn nói ở đây là: Người nghèo khác người tàn tật, vì vẫn còn khả năng lao động. Hãy sống bằng chính sức lao động của chính mình, đừng trông chờ vào sự giúp đỡ của bất cứ ai, để rồi nếu không được như ý của ta thì lại sinh ra căm giận, thù hằn" - độc giả này nhắn nhủ.

Độc giả tên Tường đặt vấn đề: "Người giàu và người nghèo khác nhau thế nào?"

Trước hết phải công nhận rằng người giàu biết lao động hơn người nghèo, họ chăm chỉ hơn và làm việc hiệu quả hơn, ít sa vào những thú vui tầm thường mà người nghèo hay mắc phải. Ngoài ra người giàu còn biết cách quản lý và sử dụng tiền bạc khôn ngoan hơn người nghèo.

Người giàu sớm tuân theo các nguyên tắc để trở nên giàu có. Có một câu danh ngôn rất hay: "99 trên 100 việc làm của người giàu đều có mục đích để làm cho họ giàu thêm".

Suy cho cùng, chúng ta - những người nghèo, cần phải học hỏi rất nhiều ở người giàu. Cần phải bỏ các thú vui tầm thường như nhậu nhẹt, vui chơi vô bổ. Phải học cách làm việc và cách sử dụng từng đồng cắc của người giàu. Còn việc họ tiêu tiền như thế nào, có giữ được cái tâm như lúc còn nghèo khó hay không đó là tùy thuộc ở mỗi người.

Thạch Lam tổng hợp